In de publieksversie van onze Thesaurus maken we gebruik van de Gridwalker van Gridline. (Als u hem niet ziet moet u een recente versie van Flash installeren). In de Gridwalker wordt de Thesaurus op een grafische manier gepresenteerd. En op een manier die niet zo moeilijk te begrijpen is. Het typische thesaurusjargon met BT, NT, RT en USE is volledig verdwenen. (Wilt u deze woorden juist wel zien ga dan naar de versie voor informatieprofessionals).
Sinds deze week gebruiken we een aangepaste versie van de Gridwalker. Het verschil is miniem, maar wij zijn er wel blij mee. We zijn de laatste jaren steeds meer synoniemen gaan opnemen. Daaronder zitten spellingsvarianten: verkeerde (of niet-officiële) schrijfwijzes van woorden die wel vaak gebruikt worden. Zo nemen we bijvoorbeeld naast bijen houden (goed) ook bijenhouden (fout) op. Tot vorige week werden al deze verkeerde schrijfwijzes ook getoond in de Gridwalker, waardoor het scherm soms wel eens erg vol raakte.
Sinds deze week worden ze onderdrukt. Tik in de witte rechthoek in het midden maar eens bijenhouden in en kijk wat er gebeurt.
woensdag 6 februari 2008
maandag 4 februari 2008
Standaarden voor het bouwen van een thesaurus
Het bouwen van een thesaurus is een serieuze aangelegenheid. Er bestaan zelfs standaarden voor het bouwen van een thesaurus. In 1986 verscheen de ISO-norm 2788:1986, Guidelines for the establishment and development of monolingual thesauri. In 2005 verscheen de NISO-standaard Z39.19-2005, Guidelines for the Construction, Format, and Management of Monolingual Controlled Vocabularies. Die laatste standaard gaat niet alleen over thesauri.
Zoals uit de titels al blijkt zijn het geen strikte standaarden waaraan iedereen zich moet houden en zorgen dat alle thesauri er precies hetzelfde uitzien. Het zijn guidelines, richtlijnen. Er worden aanwijzingen gegeven voor het bouwen van een thesaurus, maar er zijn variaties mogelijk.
Wie een thesaurus wil gaan bouwen maar geen zin heeft om die taaie standaarden door te spitten kan ook het boek Woordsystemen raadplegen.
vrijdag 25 januari 2008
Flexwerken
De eerste verbouwingsronde van ons pand aan de Catharijnesingel is achter de rug en sinds deze week hebben de medewerkers op drie verdiepingen geen vaste werkplek meer.
De thesaurusmedewerkers zijn deze week wel verhuisd, maar flexwerken doen we nog niet. Ik was nog niet op de verbouwde verdiepingen geweest dus ik ben vandaag even wezen kijken. Het was nogal verrassend. Voorheen waren het vleugels met vrij smalle gangen met daaraan veel kamers. Nu zijn veel muren weg, er zijn wel veel tussenschotten maar alles oogt erg open. Er zijn veel kleurige en speelse elementen. Het ziet er opeens veel ruimer uit en toch lijkt het kleiner dan voorheen. Kunnen er nu echt veel meer mensen werken dan eerst? Natuurlijk, vaste werkplekken bestaan niet meer, maar zijn er op een drukke dag genoeg plaatsen?
Volgens de planning gaan de thesaurusmedewerkers begin juli ook naar een op flexwerken ingerichte verdieping. Ik ben benieuwd!
De thesaurusmedewerkers zijn deze week wel verhuisd, maar flexwerken doen we nog niet. Ik was nog niet op de verbouwde verdiepingen geweest dus ik ben vandaag even wezen kijken. Het was nogal verrassend. Voorheen waren het vleugels met vrij smalle gangen met daaraan veel kamers. Nu zijn veel muren weg, er zijn wel veel tussenschotten maar alles oogt erg open. Er zijn veel kleurige en speelse elementen. Het ziet er opeens veel ruimer uit en toch lijkt het kleiner dan voorheen. Kunnen er nu echt veel meer mensen werken dan eerst? Natuurlijk, vaste werkplekken bestaan niet meer, maar zijn er op een drukke dag genoeg plaatsen?
Volgens de planning gaan de thesaurusmedewerkers begin juli ook naar een op flexwerken ingerichte verdieping. Ik ben benieuwd!
vrijdag 11 januari 2008
Polikliniek voor vage klachten
"VU opent kliniek voor vage klachten" kopte de Volkskrant eerder deze week. Dit soort nieuwsberichten kunnen nieuwe termen voor onze Thesaurus opleveren. Maar in dit geval valt het niet mee om er goede termen uit te halen. Want ook de termen blijven enigszins vaag.
Neem nu de 'vage klachten'. Meestal zijn de klachten helemaal niet vaag, dus klopt de term niet. Elders in het artikel worden ze ook wel 'onverklaarbare klachten', 'lichamelijke klachten waarvoor artsen geen verklaring kunnen vinden' en 'onbegrepen klachten' genoemd, wat het probleem al beter omschrijft. Ook komt de term 'onbegrepen aandoeningen' langs.
Wat ook vaag blijft, is of de polikliniek een eigen soortnaam heeft. 'Polikliniek voor vage klachten' zal niet de officiële benaming zijn. Op de website van GGZ Buitenamstel wordt het een 'Polikliniek voor patiënten met onbegrepen lichamelijke klachten' genoemd; en dat is nogal een mondvol.
Neem nu de 'vage klachten'. Meestal zijn de klachten helemaal niet vaag, dus klopt de term niet. Elders in het artikel worden ze ook wel 'onverklaarbare klachten', 'lichamelijke klachten waarvoor artsen geen verklaring kunnen vinden' en 'onbegrepen klachten' genoemd, wat het probleem al beter omschrijft. Ook komt de term 'onbegrepen aandoeningen' langs.
Wat ook vaag blijft, is of de polikliniek een eigen soortnaam heeft. 'Polikliniek voor vage klachten' zal niet de officiële benaming zijn. Op de website van GGZ Buitenamstel wordt het een 'Polikliniek voor patiënten met onbegrepen lichamelijke klachten' genoemd; en dat is nogal een mondvol.
vrijdag 14 december 2007
Goeiemoggel!
Het woord van het jaar 2007 is natuurlijk helemaal geen bokitoproof, lokhomo of wilfen. Het woord van 2007 is goeiemoggel. Wie met dit woord zoekt in Google vindt bijna een miljoen pagina's; er zijn al plaatjes rond dit woord opgenomen en er is een vechtpartij over uitgebroken.
Voor die paar mensen die nog niet weten waar het woord vandaan komt: het komt uit een reclamespotje en is eigenlijk goedemorgen, maar dan met tikfouten.
Hoe populair het woord nu ook is, het is twijfelachtig of het ooit in de Dikke Van Dale komt. Goeiesmorgens heeft het ook niet gehaald.
Bij de Thesaurus Zorg en Welzijn doen we erg ons best om correct Nederlands te schrijven: zonder tikfouten, volgens de officiële spelling. Dat valt niet altijd mee: als een woord niet in het Groene Boekje en de Dikke Van Dale staat kan het wel eens moeilijk zijn om de juiste spelling van een woord vast te stellen.
Ook anderen kunnen van ons noeste werk meeprofiteren: de juiste spelling van meer dan 15.000 woorden op het gebied van zorg en welzijn is vastgelegd in onze thesaurus, die gratis is te raadplegen op internet. Naast de woorden in de officiële spelling nemen we ook spellingsvarianten en spelfouten op. Zo staat behalve het correcte sociaalpedagogisch werk ook sociaal-pedagogisch werk in de Thesaurus. Dat betekent dat in zoekmachines en databases die het gebruik van een thesaurus ondersteunen, de gebruiker met zowel de 'goede' als de 'foute' variant dezelfde informatie kan vinden.
Daarnaast bieden wij de Schrijfhulp Zorg en Welzijn aan. Een onderdeel daarvan is een uitbreiding van de spellingcontrole van Microsoft® Office met duizenden extra woorden en vele organisatienamen op het gebied van zorg en welzijn. Dat is dus een handig hulpmiddel voor mensen die regelmatig teksten schrijven op het gebied van zorg en welzijn.
En: de spellingcontrole geeft bij het woord goeiemoggel als suggestie goedemorgen.
Voor die paar mensen die nog niet weten waar het woord vandaan komt: het komt uit een reclamespotje en is eigenlijk goedemorgen, maar dan met tikfouten.
Hoe populair het woord nu ook is, het is twijfelachtig of het ooit in de Dikke Van Dale komt. Goeiesmorgens heeft het ook niet gehaald.
Bij de Thesaurus Zorg en Welzijn doen we erg ons best om correct Nederlands te schrijven: zonder tikfouten, volgens de officiële spelling. Dat valt niet altijd mee: als een woord niet in het Groene Boekje en de Dikke Van Dale staat kan het wel eens moeilijk zijn om de juiste spelling van een woord vast te stellen.
Ook anderen kunnen van ons noeste werk meeprofiteren: de juiste spelling van meer dan 15.000 woorden op het gebied van zorg en welzijn is vastgelegd in onze thesaurus, die gratis is te raadplegen op internet. Naast de woorden in de officiële spelling nemen we ook spellingsvarianten en spelfouten op. Zo staat behalve het correcte sociaalpedagogisch werk ook sociaal-pedagogisch werk in de Thesaurus. Dat betekent dat in zoekmachines en databases die het gebruik van een thesaurus ondersteunen, de gebruiker met zowel de 'goede' als de 'foute' variant dezelfde informatie kan vinden.
Daarnaast bieden wij de Schrijfhulp Zorg en Welzijn aan. Een onderdeel daarvan is een uitbreiding van de spellingcontrole van Microsoft® Office met duizenden extra woorden en vele organisatienamen op het gebied van zorg en welzijn. Dat is dus een handig hulpmiddel voor mensen die regelmatig teksten schrijven op het gebied van zorg en welzijn.
En: de spellingcontrole geeft bij het woord goeiemoggel als suggestie goedemorgen.
Een slimmer web
Op de website van de Volkskrant staat vandaag het artikel Het web moet slim en sociaal worden. Daarin wordt onder andere dit voorbeeld gegeven: "Als iemand zoekt naar 'dessert', is het handig als de computer ook speurt naar 'toetje'."
Dat klinkt erg logisch en dus kan dat ook al een poosje. Een manier om dat te bereiken is het gebruik van een thesaurus, want in een thesaurus worden synoniemen met elkaar verbonden. Zo zit onze Thesaurus bijvoorbeeld in bibliotheekcatalogi; ook wordt de Thesaurus gebruikt in de zoekmachine Collexis. Een gebruiker die met Collexis zoekt naar het woord 'bejaarden' vindt (als Collexis onze Thesaurus gebruikt) automatisch ook alle publicaties waarin 'ouderen', 'senioren' en '65-plussers' genoemd worden.
Volgens het Volkskrantartikel kunnen computers dit soort verbanden zelf ontdekken. Dat kan vast wel, maar wij van de Thesaurus Zorg en Welzijn geloven dat wij dat beter kunnen. Wij denken dat computers sommige verbanden niet zullen zien, en andersom verbanden zullen leggen waar die niet bestaan. Het voordeel van computers is wel dat ze relatief goedkoop zijn en algemeen ingezet kunnen worden. Onze Thesaurus bestrijkt maar een deel van de Nederlandse taal (zorg en welzijn en aanverwante terreinen).
Misschien dat over enkele decennia computers thesauri kunnen bouwen die de kwaliteit van onze Thesaurus evenaren; maar tot die tijd kunt u als u een slimme zoekmachine op het gebied van zorg en welzijn wilt gaan bouwen, gewoon bij ons terecht!
Dat klinkt erg logisch en dus kan dat ook al een poosje. Een manier om dat te bereiken is het gebruik van een thesaurus, want in een thesaurus worden synoniemen met elkaar verbonden. Zo zit onze Thesaurus bijvoorbeeld in bibliotheekcatalogi; ook wordt de Thesaurus gebruikt in de zoekmachine Collexis. Een gebruiker die met Collexis zoekt naar het woord 'bejaarden' vindt (als Collexis onze Thesaurus gebruikt) automatisch ook alle publicaties waarin 'ouderen', 'senioren' en '65-plussers' genoemd worden.
Volgens het Volkskrantartikel kunnen computers dit soort verbanden zelf ontdekken. Dat kan vast wel, maar wij van de Thesaurus Zorg en Welzijn geloven dat wij dat beter kunnen. Wij denken dat computers sommige verbanden niet zullen zien, en andersom verbanden zullen leggen waar die niet bestaan. Het voordeel van computers is wel dat ze relatief goedkoop zijn en algemeen ingezet kunnen worden. Onze Thesaurus bestrijkt maar een deel van de Nederlandse taal (zorg en welzijn en aanverwante terreinen).
Misschien dat over enkele decennia computers thesauri kunnen bouwen die de kwaliteit van onze Thesaurus evenaren; maar tot die tijd kunt u als u een slimme zoekmachine op het gebied van zorg en welzijn wilt gaan bouwen, gewoon bij ons terecht!
donderdag 6 december 2007
Term van de week: openbaar vervoer
Twee van de drie medewerkers van de Thesaurus Zorg en Welzijn komen met het openbaar vervoer naar Utrecht. We zijn dus afhankelijk van de Nederlandse Spoorwegen, maar ook van het weer. Bij sneeuw, vorst, storm of vallende blaadjes bestaat de kans dat we later arriveren of later thuis zijn.
Het komende weekend gaat de nieuwe dienstregeling van de NS in. Die verschilt niet zo heel veel van de oude dienstregeling, al is er enige ophef ontstaan doordat sommige vroege of late treinen niet meer rijden. Maar daar hebben wij normaal gesproken niet zo'n last van, dus voor ons verandert er eigenlijk niets.
openbaar vervoer
SN: regulier openbaar vervoer met vaste route en vaste dienstregeling
UFA: bijkaarten
UFA: ov-jaarkaarten
UFA: strippenkaart
BT: personenvervoer
NT: belbussen
NT: busvervoer
NT: buurtbussen
NT: lijntaxi's
NT: treinvervoer
NT: wijkbussen
RT: transferia
Het komende weekend gaat de nieuwe dienstregeling van de NS in. Die verschilt niet zo heel veel van de oude dienstregeling, al is er enige ophef ontstaan doordat sommige vroege of late treinen niet meer rijden. Maar daar hebben wij normaal gesproken niet zo'n last van, dus voor ons verandert er eigenlijk niets.
openbaar vervoer
SN: regulier openbaar vervoer met vaste route en vaste dienstregeling
UFA: bijkaarten
UFA: ov-jaarkaarten
UFA: strippenkaart
BT: personenvervoer
NT: belbussen
NT: busvervoer
NT: buurtbussen
NT: lijntaxi's
NT: treinvervoer
NT: wijkbussen
RT: transferia
woensdag 5 december 2007
Zevenheuvelenloop
Ruim twee weken geleden vond de Zevenheuvelenloop plaats. Hieraan namen 27 hardlopers van Vilans, MOVISIE, NJi en Sekondant deel. Ook thesaurusmedewerker Raffaela deed mee en ze zette een mooie tijd neer. Haar verslag en de impressies van haar medelopers zijn te lezen op een speciale website.
Wat wordt het woord van het jaar 2007?
Dagblad De Pers, Van Dale Lexicografie en het Genootschap Onze Taal zijn op zoek naar het woord van het jaar 2007: dat ene woord dat in 2007 opdook, dat het afgelopen jaar het best karakteriseert, en dat er vermoedelijk onlosmakelijk mee verbonden zal blijven. Op basis van het Jaarboek taal 2008 van Van Dale wordt een groslijst samengesteld waaruit een jury tien kandidaten zal selecteren, waarop vanaf 7 december gestemd kan worden. Op dit moment is er een groslijst. Daarop staat een aantal woorden die inmiddels ook al de Thesaurus Zorg en Welzijn hebben gehaald: comadrinken, krachtwijk en prachtwijk. Ook op de lijst staat bimbocultuur; we hebben de term bimboficatie overwogen, maar die gaan we (voorlopig) niet opnemen. Wel hebben we seksualisering en pornoficatie opgenomen.
Op de site van Onze Taal kunt u vanaf 7 december uw stem uitbrengen.
Op de site van Onze Taal kunt u vanaf 7 december uw stem uitbrengen.
maandag 3 december 2007
De start van een nieuw jaar
Bij de Thesaurus Zorg en Welzijn begint het nieuwe jaar op 1 december. Dat stamt nog uit de tijd dat onze Thesaurus op papier verscheen: toen verscheen op 1 december de nieuwe Thesaurus.
Hoewel het alweer vier jaar geleden is dat de laatste papieren thesaurus verscheen, is het begin van december nog steeds een beetje het begin van een nieuw jaar: er verschijnt een supplement, we versturen de facturen en we kijken kort terug naar het afgelopen jaar.
Zo groeide de Thesaurus in het afgelopen jaar met 733 termen, waarvan 254 voorkeurstermen en 479 synoniemen. Het totaal aantal termen kwam daarmee op 15373. In de totale Thesaurus is het aantal voorkeurstermen nog steeds in de meerderheid: 60% van de termen is voorkeursterm. Toch zijn de voorkeurstermen terrein aan het verliezen, want vier jaar geleden was dat nog 64%. Hoe dat allemaal komt vertel ik later nog wel eens.
Gelukkig nieuw (thesaurus-)jaar allemaal!
Hoewel het alweer vier jaar geleden is dat de laatste papieren thesaurus verscheen, is het begin van december nog steeds een beetje het begin van een nieuw jaar: er verschijnt een supplement, we versturen de facturen en we kijken kort terug naar het afgelopen jaar.
Zo groeide de Thesaurus in het afgelopen jaar met 733 termen, waarvan 254 voorkeurstermen en 479 synoniemen. Het totaal aantal termen kwam daarmee op 15373. In de totale Thesaurus is het aantal voorkeurstermen nog steeds in de meerderheid: 60% van de termen is voorkeursterm. Toch zijn de voorkeurstermen terrein aan het verliezen, want vier jaar geleden was dat nog 64%. Hoe dat allemaal komt vertel ik later nog wel eens.
Gelukkig nieuw (thesaurus-)jaar allemaal!
Abonneren op:
Posts (Atom)
